Uitgaven

14,16%
€ 45.378
x € 1.000
14,16% Complete

Inkomsten

2,56%
€ 8.213
x € 1.000
2,56% Complete

Saldo

0%
€ -37.165
x € 1.000

3 Programma Balans in landelijk gebied

Uitgaven

14,16%
€ 45.378
x € 1.000
14,16% Complete

Inkomsten

2,56%
€ 8.213
x € 1.000
2,56% Complete

Saldo

0%
€ -37.165
x € 1.000

Inleiding en ontwikkelingen

Terug naar navigatie - Inleiding en ontwikkelingen

Dit begrotingsjaar wordt voor het landelijk gebied een uitdagend jaar. Wij staan daarbij een integrale, brede aanpak van het landelijk gebied voor. Voor de toekomst van het landelijk gebied is het noodzakelijk dat herstel van de natuur en een duidelijk perspectief voor de landbouw hand in hand gaan. Een helder perspectief richting een volhoudbare landbouw is cruciaal, ook voor de voedselvoorziening. Herstel van de biodiversiteit en het bereiken van goede milieucondities zijn noodzakelijk voor een gezonde leefomgeving. We werken daar samen aan met landbouwers, natuurbeheerders en alle andere partners in Zeeland.

Met het concept-Gebiedsprogramma geven we invulling aan dit doel. In 2024 maken we op basis van deze brede aanpak verdere afspraken met het Rijk maken en stellen we het definitieve Gebiedsprogramma vast. Met het uitgangspunt van de volhoudbare landbouw en de daaraan gekoppelde thema’s hebben we als provincie een heldere visie op het toekomstperspectief voor de landbouw. Dat hebben we uitgewerkt in het gebiedsprogramma met concrete maatregelen. Belangrijke Zeeuwse aandachtspunten hierin zijn:

  • Het verbeteren van de beschikbaarheid van zoet water.
  • Het verbeteren van de bodemkwaliteit in relatie tot gerichtere bemesting.
  • Het verder ontwikkelen van de gewasbescherming in relatie met de functionele agrobiodiversiteit.

Als wij dit perspectief samen met de sector kunnen invullen en verzilveren zal dat tegelijkertijd leiden tot het terugdringen van verliezen van veldemissies en uitspoeling (waterkwaliteit). Daarnaast zullen wij ons inspannen de keten intensiever te betrekken bij het verder ontwikkelen van dit perspectief. Verdienvermogen van de agrarische ondernemer is namelijk een onlosmakelijk onderdeel van een volhoudbare landbouw. De biodiversiteit en de kwaliteit van de natuur staat ook in Zeeland onder druk. Versterking van de biodiversiteit is van belang. Voor de mensen, en voor de landbouw. Dat staat niet ter discussie.

De natuur is in Zeeland verweven in de verschillende Zeeuwse waardevolle landschappen. De natuur binnen deze verschillende landschappen is in kwaliteit en omvang nog niet op orde. Met name de staat van instandhouding van soorten en habitats van buitendijkse gebieden (kust- en deltawateren), delen van de duinen en het agrarisch gebied zijn matig tot zeer ongunstig. Dit heeft een aantal oorzaken die om een brede aanpak van versterken en herstel vragen. Dat betekent werk aan de winkel. De Zeeuwse natuurmonitor laat zien dat de huidige beleidsinspanningen effect hebben, maar een extra inspanning is noodzakelijk. We blijven daarom inzetten op:

  • Het op orde houden van de basis: bescherming van de natuur en inzet op een actief natuurbeheer, faunabeheer en soortenbeleid.
  • Het nakomen van de gemaakte afspraken voor natuurherstel en –ontwikkeling.
  • Kansen benutten voor biodiversiteitsherstel (Vogel- en Habitat Richtlijn).

Om tot echt herstel van de biodiversiteit te komen is meer nodig dan alleen bescherming van de bestaande natuur. Dat wat verdwenen is vraagt, waar mogelijk, om herstel. Zonder afbreuk te doen aan biodiversiteit willen we, uitgaande van de wettelijke kaders, onderzoeken of elke soort of habitat daadwerkelijk tot elke prijs in Zeeland moeten behouden. Alle sectoren hebben belang bij herstel en kunnen daar een bijdrage aan leveren. Het landelijke traject van de natuurinclusieve samenleving laat zien dat hier volop kansen en win-winsituaties liggen. Hiervoor is al het voorbeeld van het agrarisch natuurbeheer genoemd. Op basis van een Zeeuwse verkenning van de mogelijkheden zullen we u in dit begrotingsjaar hier nadere voorstellen voor doen. Dit doen we naast de al lopende Zeeuwse projecten.

Juist in een voor het landelijk gebied uitdagende tijd is het belangrijk om bewoners en toeristen te betrekken bij het landelijk gebied, bij de natuur, bij de landbouw. We moeten blijven investeren in de aantrekkelijkheid en de beleefbaarheid van het landelijk gebied. We blijven daarom inzetten op de door uw Staten vastgestelde Nota Natuurbeleving: we gaan verder met het stimuleren van een toeristisch mobiliteitsnetwerk met wandel- en fietsknooppunten. Ook gaan we door met de aanleg van voorzieningen om natuur- en landschapswaarden zichtbaar en beleefbaar te maken. Zo worden de (natuur)gebieden nog toegankelijker. Tot slot geven we aandacht aan de (ontstaans)geschiedenis van het landschap, waaronder de verkrijging van de status Unesco Geopark voor de Schelde Delta. De aanvraag voor deze status is inmiddels ingediend. In het begrotingsjaar zal duidelijk worden wat de uitkomst is en zullen we invulling geven aan het vervolg.

Speerpunten

Terug naar navigatie - Speerpunten

Vervolgstappen zetten om in 2024 verder te kunnen met een stevig uitvoeringsprogramma voor het landelijk gebied. Afspraken maken met het Rijk over de uitvoering van het Gebiedsprogramma Zeeland. Onderdelen daarvan zijn:

  • Starten met een groot deelprogramma voor het realiseren van een volhoudbare Zeeuwse Landbouw (onder andere projecten zoet water, bodem, functionele agrobiodiversiteit).
  • Doorgaan met projecten die leiden tot herstel van de biodiversiteit (onder andere afspraken fase 2 Programma Natuur).
  • Komen tot een Zeeuwse vertaling aanpak Natuurinclusieve Samenleving

Reguliere taken

Terug naar navigatie - Reguliere taken
  • Verstrekken subsidies voor natuurbeheer.
  • Subsidieverlening agrarisch natuurbeheer aan Collectief Poldernatuur, die vergoedingen aan agrariërs uitkeert.
  • Subsidieverlening aan de Faunabeheer Eenheid, die faunabeheerplannen opstelt en uitvoert.
  • Het opstellen van Natura 2000 beheerplannen.
  • Zorgen voor de verdere totstandkoming Natuurwerk Zeeland.
  • Uitvoering van de wettelijke taken en vergunningverlening in het kader van Wet natuurbescherming voor gebiedsbescherming en soortenbescherming, waaronder ook het fauna- en exotenbeleid. Per 1 januari 2024 voeren we deze taken verder uit vanuit de Omgevingswet en zal de Wet natuurbescherming vervallen.
  • Evaluatie van beleidsregels en het opstellen daarvan uit oogpunt van gebiedsbescherming en soortenbescherming.
  • Integrale Kosten Subsidie verstrekken aan IVN/De Zeeuwse Natuur, Nationaal Park Oosterschelde, Stichting Het Zeeuwse Landschap, Stichting Landschapsbeheer Zeeland en Terra Maris.
  • Uitvoeren taak zelfrealisatie, verwerving en vervreemding van gronden en tijdelijk beheer van gronden in combinatie met landbouwkundige structuurverbetering.
  • Monitoring en beoordeling van natuurkwaliteit.
  • Rapportage aan de Minister, de Tweede Kamer en Provinciale Staten via de jaarlijkse Voortgangsrapportage Natuur.

Maatschappelijk effect

Terug naar navigatie - Maatschappelijk effect

Versterken van de biodiversiteit, het realiseren van een volhoudbare landbouw en een kwalitatief hoogwaardige voedselvoorziening, samen met andere partijen.

Doelstelling

Terug naar navigatie - Doelstelling

Doelstelling

Terug naar navigatie - Doelstelling

Realisatie Natuurnetwerk

Terug naar navigatie - Realisatie Natuurnetwerk

Het Natuurnetwerk Zeeland is in 2027 grotendeels gerealiseerd. Per 1 september 2023 is de nog te realiseren restantopgave qua verwerving nog 550 ha en inrichting 657 hectare. Dat vraagt gemiddeld per jaar richting 2027 een verwerving van ruim 100 hectare per jaar. Daarbij blijven we inzetten op vrijwilligheid en kwaliteit. 

Acties

Natuurbeheer en natuurbescherming

Terug naar navigatie - Natuurbeheer en natuurbescherming

Zorgdragen voor het beheer en de bescherming van natuur en landschap in Zeeland. Voor de uitvoering van het provinciale natuurbeleid heeft de Provincie de beschikking over een eigen Subsidiestelstel Natuur en Landschapsbeheer (SNL). In het Natuurbeheerplan Zeeland is vastgelegd waar de natuurgebieden en de leefgebieden van het Natuurnetwerk Zeeland (NNZ) gelegen zijn en welk soort natuur waar aanwezig is.

Het gaat hierbij om natuurbeheer, agrarisch natuurbeheer, soortenbescherming en monitoring. De subsidie is een tegemoetkoming in de kosten die eigenaren en beheerders van natuur en beheergebieden moeten maken om hun gebieden te ontwikkelen en/of in stand te kunnen houden. Bij agrarisch natuurbeheer worden ook gederfde inkomsten vergoed.

Bij natuurbeheer hoort ook het fauna- en exotenbeheer. De coördinatie van het faunabeheer is bij de Faunabeheereenheid Zeeland belegd. Deze organisatie is onlangs versterkt. Bij het optreden van faunaschade kan in bepaalde gevallen een beroep worden gedaan op een tegemoetkoming. Voor exotenbestrijding en -beheer is een actieplan opgesteld. Dit wordt tot uitvoering gebracht.

Acties

Natuurherstel

Terug naar navigatie - Natuurherstel

Om de instandhoudingsdoelstellingen voor soorten en habitats uit de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn te behalen, moeten in de Natura 2000-gebieden (en deels ook daarbuiten) herstelmaatregelen worden getroffen. Deze herstelmaatregelen zijn gericht op het herstel van natuurwaarden in de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Het neerdalen van stikstof afkomstig van diverse economische activiteiten (verkeer, industrie, landbouw) heeft in die gebieden een negatief effect op de natuurwaarden. Als Provincie Zeeland streven we naar het kwalitatief herstellen, verbeteren en robuust en veerkrachtig maken van de Zeeuwse natuur. Gezien de uitkomsten van natuurdoelanalyses, de aanhoudende maatschappelijke problematiek rond het stikstofdossier en de afstand tot doelbereik vraagt dit in ieder geval een voortzetting van de focus op natuurherstel. De input hiervoor zijn de maatregelen, zoals deze zijn geformuleerd in de natuurdoelanalyses en andere maatregelen in de beschermde stikstofgevoelige natuurgebieden.

Acties

Natuurbeleving, -verbreding en -verbinding

Terug naar navigatie - Natuurbeleving, -verbreding en -verbinding

We willen de natuur en het landschap in Zeeland beter bekend en beleefbaar maken. Dit doen we door toe te werken naar een betere spreiding van bezoekers over de natuurgebieden in Zeeland. Daarbij houden we rekening met de kwetsbaarheid van gebieden en natuurwaarden. Ook zoeken we naar verbindingen tussen mens en natuur en werken we toe naar een natuur-inclusieve samenleving.

Acties

Een volhoudbare landbouw

Terug naar navigatie - Een volhoudbare landbouw

Zeeland kent op de lange termijn een volhoudbare landbouw. Een sector die economisch gezond is en produceert in evenwicht met de natuurlijke omgeving. Hiervoor ondersteunen we ondernemers en organisaties die aan de slag willen met belangrijke thema’s als bodem, water, biodiversiteit, innovatie etc. Het POP programma is hiervoor een belangrijke financieringsbron. In 2024 zullen we meer gaan werken met belonen naar prestatie. Dit is in lijn met het landelijke en Europese beleid. Hiervoor worden indicatoren ontwikkeld die de positie van de Zeeuwse landbouwsector in het kader van het NPLG goed kunnen beschrijven. Daarmee bieden we een concreet perspectief bieden aan onze ondernemers.

Acties

Doelindicatoren

Terug naar navigatie - Doelindicatoren

Doel

Indicator

Stand 2020

Stand 2021

Stand 2022

Streefwaarde 2023

Streefwaarde 2024

Einddoel

Volhoudbare landbouw

Aantal ondernemers betrokken bij nieuwe kennistrajecten.

100

100

200

200

200

200

Natuurontwikkeling 

Aantal ha nog te realiseren nieuwe natuur.

De ontwikkeling van nieuwe natuurwaarden uitgedrukt in hectare binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

725

650

556 (31-12-2022)

448

350

0

Natuurbescherming

Via de Omgevingsverordening geldt ruimtelijke bescherming via bestemmingsplannen.

100%

100%

100%

100%

100%

100%

Natuurbescherming

Actuele natuurbeheerplannen voor alle Natura2000 gebieden.

5

5

5

6

7

7

Natuurverbreding

Aantal kilometer wandelnetwerk.

2.100 km

2.100 km

2.100 km

2.100 km

2.700 km

2.700 km

Natuurbeleving

Percentage toegankelijke beleefbare nieuwe natuur.

>90%

>90%

>90%

Minimaal 90%

Minimaal 90 %

Minimaal 90%

 Natuurbeheer

Aantal ha natuurareaal in beheer met contract

Het beheer van natuurwaarden uitgedrukt in hectare binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

17.810

17.931

18.025

23.841

(= incl. 5573 ha buitendijks tbv toezicht)

23.941

24.391

 

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2024
Lasten
030101 Realisatie natuurnetwerk 3.419
030102 Natuurbeheer en natuurbescherming 17.064
030103 Natuurherstel 7.202
030105 Natuurbeleving: verbreding en verbinding 3.649
030106 Een volhoudbare landbouw 3.979
039999 Ambtelijke inzet 9.924
Totaal Lasten 45.237
Baten
030101 Realisatie natuurnetwerk 1.026
030102 Natuurbeheer en natuurbescherming 228
030103 Natuurherstel 3.233
Totaal Baten 4.487
Totaal begrote baten en lasten -40.750
Onttrekkingen
980399 Bestemmingsreserves-Pr.3 -3.726
Toevoegingen
980399 Bestemmingsreserves-Pr.3 141
Totaal begrote reserves 3.585