Voor welvaart en welzijn is het belangrijk dat Zeeland een goed vestigingsklimaat heeft voor ondernemers. Doel is om enerzijds de concurrentiepositie van bestaande Zeeuwse ondernemers te versterken en anderzijds onze economische positie en vestigingsklimaat als regio duurzaam te versterken. Om dit doel te bereiken, voeren we onder andere de actieagenda mkb-dienstverlening 2024-2026 uit om de mkb-dienstverlening structureel te versterken. We werken samen met Dockwize en Impuls aan het project Bedrijfsopvolging Zeeuwse Familiebedrijven en bevorderen kennisdeling en communityvorming bij familiebedrijven. We pakken de gesignaleerde regeldruk aan en ondersteunen ondernemers bij de energietransitie via het Portaal Toekomstbestendig Ondernemen. Ook geven we periodiek een Zeeuws Economisch bericht uit. Samen met Campus Zeeland werken we aan de verbinding tussen onderwijs en mkb.

Met Impuls Zeeland werken we aan ontwikkelingen die bijdragen aan een duurzaam en toekomstbestendig Zeeland: met name aan het geven van een impuls aan initiatieven die bijdragen aan de voedsel-, energie- en grondstoffentransitie (circulaire economie) en digitalisering met een duurzaam verdienvermogen. Impuls heeft drie kerntaken:

  • Investeren: Impuls Zeeland financiert en begeleidt innovatieve start-ups, scale-ups en mkb-bedrijven in Zeeland. Daarnaast zet men in toenemende mate in op waardecreatie bij bedrijven in portfolio.
  • Innoveren: Impuls Zeeland helpt ondernemers bij het omzetten van ideeën naar toekomstbestendige innovaties. Impuls Zeeland richt zich hierbij niet alleen op de ontwikkeling van innovatieve technieken, maar vooral op de toepassing ervan.
  • Internationaliseren: Impuls Zeeland zet Zeeland op de kaart en sluit aan bij de Invest in Holland strategie. Het zwaartepunt ligt bij projecten die waarde toevoegen. Men helpt bedrijven die in Zeeland zaken willen doen. Impuls Zeeland geeft advies en begeleiding bij het vinden van een vestigingslocatie, financiering, afzetmarkten, samenwerkingspartners en netwerken. Impuls Zeeland stimuleert internationaal zaken doen.

Met Dockwize zetten we ons in voor bedrijfsversterking om een sterk economisch klimaat in Zeeland te bevorderen, met nadruk op de transities in water, energie en voedsel.

Kwaliteitsindicator en toelichting

G

Kwaliteit (toelichting)

Impuls Zeeland
Als aanjager ontwikkelt Impuls Zeeland nieuwe initiatieven en projecten in regionale en (inter)nationale samenwerkingsverbanden. Dit doet Impuls vanuit drie kerntaken: investeren, internationaliseren en innoveren. De prestatieafspraken in 2025 hadden betrekking op deze clusters. Provinciale Staten hebben conform ons deelnemingenbeleid het jaarplan, de begroting en het inhoudelijke en financiële jaarverslag ontvangen.

Dockwize
Voor Dockwize schoot het jaar met het transitiethema Water in een stroomversnelling met Get Unlocked | The Water Edition. Het digitaliseringsprogramma CTRL. ging van start samen met tien Zeeuwse gemeenten, met de Rabobank reikte Dockwize aan 17 ondernemers Rabo Transitie Tickets uit en Dockwize draaide succesvolle challenges op energie en food. Innovatiepunt KAAP groeide door tot een plek waar innovatie niet alleen bedacht wordt, maar vooral gebeurt. Met de opening van de proefkeuken en proeffabriek kan Zeeland letterlijk proeven van de toekomst. Er werd gestart met de verbouwing van de event- en demoruimte, een 3D Café met printlab geopend en acht testprojecten zijn structureel actief in KAAP met tientallen spin-offs. Het Living Lab op gebied van netcongestie werd gelanceerd en in 2025 was de installatie van een Ship Repair Robot.

Actieagenda MKB-dienstverlening
Met Impuls, Dockwize, Terneuzen, Tholen, HZ, VNO-NCW, KVK en enkele ondernemers hebben we het landelijke mkb-dienstverlening warmloopprogramma doorlopen. Deze mkb ecosysteemaanpak (mesa) resulteerde in drie aandachtspunten waar voor Zeeland verbetering mogelijk dan wel nodig is:

  1. Vraagactivatie bij het brede mkb: insteek is zo veel mogelijk ondernemers bewust maken dat het noodzakelijk is om te werken aan het bedrijf gezien de ontwikkelingen die op hen afkomen, op basis van hun eigen behoefte.
  2. Vereenvoudigen, overzichtelijker maken en meer vraaggericht inrichten van het aanbod.
  3. Versterken van de samenwerking tussen dienstverleners binnen het mkb-ecosysteem. Anderzijds leren ondernemers het liefst van elkaar en willen we ook deze netwerken versterken en uitbreiden.

Impuls Zeeland, Dockwize en HZ inventariseren ieders aanbod en opgehaalde ondernemersvragen. Onderdeel is een verkenning naar de mogelijkheid om data te delen, bijvoorbeeld met de inzet van een AI-tool (als instrument voor de gesprekspartner van de ondernemer met een hulpvraag). Dockwize koppelt ondernemers aan een mentor, wat gerichte sparring over vraagstukken en het delen van het netwerk mogelijk maakt. Dit concept draagt bij aan de versterking van de community, immers ondernemers leren het liefst van andere ondernemers. Schouwen-Duiveland en de vijf Bevelandse gemeenten zijn deelnemer geworden. Ook het Delta Climate Center (DCC) sluit aan bij de werkgroep. Het DCC heeft parallel een werkgroep lopen met deelnemers vanuit verschillende partijen om complexe ondernemersvragen te bespreken en de ondernemer verder te helpen. We gaan na hoe we deze twee trajecten kunnen integreren. Ook de Economic Board denkt mee en is deelnemer geworden van de werkgroep. Het leerprogramma van de landelijke actieagenda is gestart. Alle 18 focusregio's zijn deelnemer van dit traject, waarbij we leren van elkaar. Hier trekken we samen op met Impuls Zeeland.

Defensie
In oktober is de Letter of Intent ondertekend tussen ministeries van Defensie en Economische Zaken, Impuls Zeeland en de Provincie Zeeland. Het doel is om innovatieve Zeeuwse ondernemers met Defensie in contact te brengen en samen met Defensie te zoeken naar ‘dual-use’ (naast civiel ook militair) gebruik van hun producten. We spreken met MINDbase Delft en MINDbase Eindhoven, de innovatiehubs van Defensie, van waaruit de Regioteams werken. Samen met Impuls zoeken we met beide regioteams de samenwerking.

SMR-ontwikkelingen
In augustus 2025 organiseerden we een informatief en inhoudelijk symposium over Small Modular Reactors (SMRs) om overheid, onderwijs en bedrijfsleven te informeren over deze ontwikkelingen. Aan dit symposium namen rond de 100 Zeeuwse stakeholders deel. Halverwege het jaar gaven we opdracht om een gerichte SMR-aanpak voor Zeeland uit te werken (visie, missie, actie). Met Impuls Zeeland en Smart Delta Resources werkten we actief mee aan dit rapport, waarbij North Sea Port en VNO-NCW aangehaakt waren als klankbord. Deze SMR-aanpak geeft uitwerking aan het toekomstperspectief van Zeeland 2050 en wordt het komende jaar verder uitgewerkt.

Maritieme maakindustrie
We zijn een eerste verkenning voor kansen voor de maritieme sector in Zeeland gestart, waar in 2026, in lijn met de ambitie vanuit Zeeland 2050 en de nationale sectoragenda maritieme maakindustrie, concretere uitwerking aan gegeven wordt.

Familiebedrijven
In 2025 zijn er vijf bedrijven met het Dockwize programma de APK Bedrijfsopvolging Familiebedrijven gestart, waarvan twee afgerond, en hebben er vijf bedrijven kennisgemaakt voor het eventueel doorlopen van het traject.

Industrie
De chemische basisindustrie heeft het moeilijk. Daarvoor wordt samen met andere provincies in Europa gelobbyd en is Zeeland lid geworden ven de Critical Chemical Alliance en het European Chemical Regions Network. Er is een start gemaakt met een Visie op de Industrie in Zeeland.