4 Programma Ondernemend Zeeland

Om innovatie te stimuleren zijn subsidies nodig (Europees, nationaal en provinciaal). Ook fondsen die geld lenen helpen bij innovatie. Onze inzet:

• Deelname aan de Europese programma’s OP Zuid, Just Transition Fund, NSP, Interreg Vlaanderen-Nederland, Straits Committee (Comité van de Kanaalzone aan de Noordzee) en Interreg B en C: we willen de mogelijkheden van deze programma’s maximaal benutten voor Zeeland.
• Voorbereiding en inzet Zeeland voor Toekomstig Cohesiebeleid na de huidige Europese periode (samenwerking in Zuid-verband, IPO, met Vlaanderen).

Kwaliteitsindicator en toelichting

Kwaliteit (toelichting)

Voor een aantal programma's neemt de Provincie deel aan de governance. In deze programma's zijn er veel mogelijkheden om projectenaanvragen en projecten te ondersteunen. Het betreft OPZuid, Just Transition Fund, GLB-NSP en Interreg. In deze programma's lopen er 470 projecten met een waarde van € 87 miljoen Euro aan Europese subsidie.

Omdat in Europa met een zevenjarige begrotingsperiode wordt gewerkt en de monitoring hierbij aansluit, is het niet mogelijk om een overzicht per jaar te geven. Een overzicht per jaar zou tevens niet veel waarde hebben omdat er een natuurlijk verloop van projecten is gedurende de periode van 7 jaar. Zo zijn aan het begin en het einde van de periode vaak weinig projecten die van start en zit de bulk van de startende projecten rond het midden. De uitvoering van de projecten, waar de daadwerkelijke toegevoegde waarde voor de regio zit, loopt door tot aan het einde van de periode. Het definitieve beeld kan dan ook pas over twee jaar gegeven worden.

Bedrijven moeten innoveren om concurrerend te blijven. Om te kunnen innoveren, hebben ze kennis, technologische infrastructuur en investeringsmiddelen nodig. We ondersteunen bedrijven door deze basisvoorwaarden te bieden.

Specifiek richten we ons ook op de concurrentiepositie van het mkb, met speciale aandacht voor familiebedrijven via projecten als Bedrijfsopvolging bij Zeeuwse Familiebedrijven, uitgevoerd door Dockwize en Impuls Zeeland. Op het gebied van visserij willen we stappen zetten in de richting van een economisch gezonde en duurzaam opererende visserijsector. We zetten in op een sector die goed en modern is toegerust en houdt in zijn bedrijfsvoering rekening houdt met natuurwaarden. 

Elders in deze begroting vindt u onze doelen ten aanzien van landbouw (programma 3) en toerisme (programma 2).

Kwaliteitsindicator en toelichting

Kwaliteit (toelichting)

Zeeland heeft een goed klimaat voor vindingrijke ondernemers die innovaties omzetten in concrete producten of diensten.
 

Alle sectoren, waaronder industrie, mobiliteit, bouw en energie, streven naar 55% CO2-reductie in 2030 en klimaatneutraliteit in 2050. Het verduurzamen van de industrie en het benutten van kansen in logistiek, bouw en mkb zijn cruciaal voor de economie van Zeeland. 

Circulaire Economie
Doel is om in 2030 het gebruik van primaire grondstoffen met 50% te verminderen en in 2050 een circulaire economie te bereiken, waar grondstoffen en producten continu worden hergebruikt. In Zeeland liggen kansen vooral in (wegen)bouw, industrie, havens en mkb. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen stimuleert duurzamer marktgedrag in Zeeland.

Duurzame en Klimaatneutrale Industrie
Voor 2050 moet de Zeeuwse industrie overschakelen naar duurzame energie en grondstoffen. De mogelijke bouw van nieuwe kerncentrales in Borssele kan hierbij bijdragen, evenals de ontwikkeling van een waterstofhub en een nucleair kenniscentrum.

Het Rijk heeft Borssele aangewezen als voorkeurslocatie voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales en onderzoekt of bedrijfsduurverlenging van de huidige kerncentrale mogelijk is. Wij werken aan het vervolg van het aangeboden voorwaardenpakket, ter voorbereiding op het eventuele besluit dat deze plannen doorgang vinden. In 2025 blijven wij met het Rijk overleggen over de uitwerking van dit voorwaardenpakket. Volgens de huidige planning zal begin 2025 duidelijk zijn hoe het vervolg voor de bedrijfsduurverlenging er uit ziet en welke vervolgstappen gezet moeten worden met de aandeelhouders van ZEH. Voor het eind van 2025 zal het Rijk een definitieve keuze maken voor de locatie van de nieuwe kerncentrales. Met de onderhandelingen en uitwerking van het voorwaardenpakket trekken wij samen op met de gemeente Borsele.

Kwaliteitsindicator en toelichting

Kwaliteit (toelichting)

Circulaire economie

Bij de actualisatie van het Nationaal Programma Circulaire Economie (NCPE 2025) zijn nieuwe, concretere doelen voor 2035 geformuleerd. Deze komen in de plaats van de halveringsdoelstelling voor 2030. Naast een 'realiteitscheck' (wat niet te halen is zouden we ook niet moeten opschrijven) zijn daarmee in feite de ambities omlaag bijgesteld, ook al blijft de 100% grondstoffenreductie voor 2050 overeind staan.

Kernenergie

Het Rijk heeft zeven zoeklocaties bekend gemaakt voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales, waarvan drie locaties in Zeeland: Sloegebied (EPZ-Noord en voormalig Thermphos-terrein) en in Gemeente Terneuzen (Paulinapolder/Mosselbanken). Er wordt door Provincie Zeeland in het dossier nieuwbouw, naast de Gemeente Borsele, ook in goede samenwerking bestuurlijk opgetrokken met de gemeenten Vlissingen en Terneuzen. Het ter inzage leggen van de (ontwerp) voorkeursbeslissing is door het Rijk uitgesteld tot direct na de zomer van 2026. Een Zeeuws Voorwaardenpakket 2.0 is in 2025 in voorbereiding en wordt (naar verwachting) in april 2026 vastgesteld. Dat biedt de basis voor de onderhandelingen over het Rijk-Regio Pakket.
Voor de bedrijfsduurverlenging van de huidige kerncentrale in Borsele zijn de benodigde stappen gezet en in 2025 is door het Rijk een niet-bindend bod uitgebracht op de aandelen. In 2025 loopt het due diligence proces nog en wordt naar verwachting begin 2026 afgerond zodat het Rijk een definitief bod kan uitbrengen medio 2026

Het trekken, vasthouden en ontwikkelen van talent is een belangrijk onderdeel van het verbeteren van het Zeeuwse vestigingsklimaat. De focus ligt op onderwijs door het versterken van Campus Zeeland, het Delta Climate Center, en samenwerkingen met onderwijs- en onderzoeksinstellingen. Doel is een hoogwaardig onderwijs- en kennisaanbod te creëren, zowel voor reguliere als nicheopleidingen. We maken samen met partners een strategische onderwijsagenda.

Daarnaast wordt, onder andere via het ‘Aanvalsteam Arbeidsmarkt’, ingezet op een conjunctuurbestendige arbeidsmarkt, die kan voldoen aan de vraag naar voldoende gekwalificeerde arbeidskrachten voor ons bedrijfsleven. 

Tot slot werken we met diverse organisaties en bedrijven samen om het imago van Zeeland te verbeteren met de merkstrategie ‘Bouwen aan de delta van de toekomst’. Zeeland heeft een sterk imago onder toeristen, maar het imago voor wonen, werken en studeren blijft achter bij de kwaliteiten die wij als Zeeuwen al lang kennen. We willen voorkomen dat dit een economische belemmering wordt. Zeeland is aantrekkelijk om te leven, werken, studeren, ondernemen en recreëren, maar dit willen we buiten Zeeland beter onder de aandacht brengen.

Kwaliteitsindicator en toelichting

Kwaliteit (toelichting)

De strategische Onderwijs- en Onderzoeksagenda 2025-2025 is vastgesteld en ondersteund door partners in de triple helix. Een Procescoördinator is aan de slag om jaarplannen op te stellen, dit loopt door in 2026. 

Eind 2025 is de opstartfase van DCC afgerond, vanaf 2026 zitten zij in de zogenaamde 'groeifase'. Het samenwerken in de onderwijswaaier wordt hiermee versterkt.

Op het gebied van arbeidsmarkt is ingezet op het werven van o.a. trainees. het delen van kennis via het HR netwerk. Daarnaast is een onderzoek opgeleverd over het vertrekken en terugkeren van jongeren. in 2026 krijgt dit een vervolg.