Uitgaven

4,28%
€ 15.619
x €1.000
4,28% Complete

Inkomsten

1,04%
€ 3.792
x €1.000
1,04% Complete

Saldo

3,96875112151777E+16%
€ -11.828
x €1.000

8 Programma Energie op klimaat!

Uitgaven

4,28%
€ 15.619
x €1.000
4,28% Complete

Inkomsten

1,04%
€ 3.792
x €1.000
1,04% Complete

Saldo

3,96875112151777E+16%
€ -11.828
x €1.000

Inleiding en ontwikkelingen

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Inleiding en ontwikkelingen

Omschrijving (toelichting)

Het klimaat verandert. Dit wordt jaarlijks bevestigd door het klimaatpanel van de Verenigde Naties (IPPC) en de klimaatscenario’s van het KNMI. Klimaatverandering heeft grote gevolgen voor mens, natuur en milieu. Daarom nemen we maatregelen. Maatregelen om klimaatverandering te beperken door over te gaan op schone energie (energietransitie). En maatregelen om ons aan te passen aan het veranderende klimaat (klimaatadaptatie). 

De Provincie Zeeland voert haar klimaatbeleid en watertaken uit via het uitvoeringsprogramma “Energie op Klimaat!”. 

Op Europees én nationaal verband is afgesproken om de CO2-uitstoot te beperken. De Provincie wil het Zeeuwse deel van deze wereldwijde opgave behalen. Zo dragen we bij aan de wereldwijde en landelijke klimaatdoelen. Ook willen we hiermee een aantrekkelijke vestigingslocatie zijn en blijven. De uitdaging is om slimmer gebruik te maken van eindige - en deels schaarse – grondstoffen. Daarnaast moeten we fors meer energie duurzaam opwekken, energie besparen. We willen de ontwikkeling naar een circulaire economie bevorderen. De weg naar een groene economie biedt veel kansen voor Zeeland, maar vraagt ook een grote inzet. Zowel van ons als van de Zeeuwse partners. In 2025 hebben wij extra aandacht voor de oplossingen voor drukte op het elektriciteitsnet (netcongestie) en de zoetwatersituatie in Zeeland.

Ondanks het terugdringing van de CO2-uitstoot en het beperken van klimaatverandering, is klimaatverandering al gestart en niet meer terug te draaien. De klimaatveranderingen zijn steeds merkbaarder. De verwachting is dat we vaker te maken krijgen met extremere vormen van droogte, hitte en wateroverlast. Daarnaast hebben we te maken met de stijgende zeespiegel. Dit vergroot de kansop overstromingen. Om een goede leefomgeving te behouden moeten we ons daaraan aanpassen.

De opgaven voor energietransitie en klimaatadaptatie zijn uitgewerkt in verschillende regionale Zeeuwse strategieën. Ook (wettelijke) watertaken zijn verantwoordelijkheid van de Provincie Zeeland. De uitvoering hebben wij vormgegeven in het programma Energie en Klimaat.

Speerpunten

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Speerpunten

Omschrijving (toelichting)

  • Opbrengst windenergie (op land): 700 MW in 2030 en zonne-energie: 1.000 MW in 2030.
  • Helpen met uitvoering SDR-regioplan 2030-2050 ten behoeve van een klimaatneutrale industrie.
  • Maatschappelijk verantwoord inkopen en duurzame aanbestedingen in de grond- weg- en waterbouw.
  • Uitvoeren acties Regionale energiestrategie (RES).
  • Bijdrage leveren aan beperken netcongestie.
  • Uitvoeren acties Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ).
  • Uitvoeren uitvoeringsprogramma Zeeuws Deltaplan Zoet Water.
  • Uitvoeren van (wettelijke) taken rond het water.

Maatschappelijk effect

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Maatschappelijk effect

Omschrijving (toelichting)

Door de vermindering van de CO2 uitstoot streven we naar een duurzame, Zeeuwse economie en leefomgeving. De leefomgeving en het watersysteem wordt aangepast aan veranderende (klimaat)omstandigheden. Hierdoor kunnen inwoners en bezoekers van Zeeland leven in een veilige, aangename en klimaatbestendige leefomgeving.

Energie, Klimaat en Water

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Energie, Klimaat en Water

Omschrijving (toelichting)

In Zeeland werken we aan het voorkomen van klimaatverandering én het omgaan met de gevolgen van klimaatverandering. We sluiten aan bij de doelstellingen van het Rijk om het Klimaatakkoord van Parijs uit te voeren. Dit betekent een CO2-afname van 55% in 2030 en 95% afname in 2050, ten opzichte van 1990.

Voor de energietransitie werken we samen met de Zeeuwse overheden en belangenorganisaties. In de Regionale Energiestrategie (RES) werken we aan de volgende onderwerpen: verduurzaming van de gebouwde omgeving en mobiliteit én de opwek van duurzame energie (zon en wind). Voor de verduurzaming van de industrie werken we samen met Smart Delta Resources (SDR) aan de uitvoering van de Cluster Energie Strategie (CES). Tot slot werken we met de Zeeuwse overheden en de netwerkbeheerders Stedin, TenneT en Gasunie aan de Energievisie en pMIEK (provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat) aan het toekomstbestendig maken van het energiesysteem. 

Het doel van de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ) is een klimaatbestendig en waterrobuust Zeeland in 2050. De strategie richt zich op doelen op de lange termijn. Om die te bereiken zijn nu al maatregelen nodig en moeten we keuzes maken. De KasZ is een samenwerkingsverband van alle Zeeuwse overheden, inclusief belangenorganisaties in Zeeland. Aanvullend is in het Zeeuws Deltaplan Zoetwater een strategie opgesteld om Zeeland weerbaar te maken tegen zoetwatertekorten.

Binnen de Zuidwestelijke Delta werken we met onze partners binnen het Gebiedsoverleg Zuidwestelijke Delta aan ons doel: een ecologisch gezonde, veilige en economisch aantrekkelijke delta realiseren. Dit doen we aan de hand van de vastgestelde Voorkeursstrategie.

Doelstelling

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Doelstelling

Doelstelling

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Doelstelling

Klimaatadaptatie en voldoende zoet water

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Doelstelling - Klimaatadaptatie en voldoende zoet water

Zeeland beheerst in 2050 de effecten van klimaatverandering (van hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen). Ook is Zeeland in 2050 weerbaar tegen zoetwatertekorten en gaan we zuinig om met zoetwater. Om dit te bereiken voeren wij de acties van de Klimaatadaptatie Strategie Zeeland en het Deltaplan Zoet Water uit.

Energietransitie

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Doelstelling - Energietransitie

In 2030 willen we als Zeeuwse samenleving 55% minder CO2 uit stoten. Het einddoel is geen CO2 uitstoot in 2050. Aan de hand van de Regionale Energiestrategie (RES), Cluster Energiestrategie (CES), Energievisie en pMiek wordt gewerkt aan het bereiken van die doelstelling.

Water en Bodem met kwaliteit

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Doelstelling - Water en Bodem met kwaliteit

Een duurzaam bodemgebruik en goede kwaliteit van grond- en oppervlaktewater. Hiervoor werken we aan een watersysteem waarin waterpeilen en (ruimtelijke) ontwikkelingen op elkaar zijn afgestemd. Ook voldoet het watersysteem aan de Europese Kaderrichtlijn Water. 

Wettelijke taken op het vlak van water(beheer) wordt structureel uitgevoerd. De provincie draagt samen met andere overheden (waterschap, gemeenten, Evides, Rijk) bij aan het behoud en waar mogelijk verbetering van de waterkwaliteit in grond- en oppervlaktewater, drinkwater en zwemwater.

Kwaliteitsindicator en toelichting

O

Kwaliteit (toelichting)

Wettelijke taken voor waterbeheer worden structureel uitgevoerd. De provincie werkt samen met andere (overheids)partners aan het behoud en waar mogelijk verbetering van de waterkwaliteit. Dit lijkt echter onvoldoende om het watersysteem te laten voldoen aan de Europese Kaderrichtlijn Water. Het niet behalen van de doelen van de KRW is echter een landelijke uitdaging, waar niet alleen op Zeeuwse schaal aandacht voor is. Inmiddels is een aanvullend maatregelenpakket opgesteld en in uitvoering.

Deltawateren

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Doelstelling - Deltawateren

Een ecologisch gezonde, veilige en economisch aantrekkelijke delta. Door samen met onze partners in te zetten op:

  • Het realiseren van een gezond ecologisch systeem.
  • Het verder versterken van de (water)veiligheid.
  • De zorg voor voldoende zoet water.

Het stimuleren van de economische vitaliteit.

Kwaliteitsindicator en toelichting

G

Kwaliteit (toelichting)

In de gebiedsgerichte samenwerking Zuidwestelijke Delta (ZWD), één van de officiële gebiedsprogramma’s binnen het Nationaal Deltaprogramma, is gewerkt aan de bovengenoemde acties. Daar wordt in 2026 verder aan gewerkt en deze zijn opgenomen in de herijking van de voorkeurstrategie voor de ZWD. Deze wordt in 2026 vastgesteld en daarna opgenomen in het Deltaprogramma 2026 (DP2026).

Trendindicatoren

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Trendindicatoren

Omschrijving (toelichting)

 

Trendindicatoren

Stand 2022

 Stand 2023

Stand 2024

Stand 2025

Emissie van broeikasgassen volgens bronbenadering (kton CO-eq.)

11,963

7,881

***

**

Energieverbruik gebouwde omgeving (TJ)

14,528

12,390

12,567

**

Energieverbruik mobiliteit (TJ)

11,828

12,283

*** **

Energieverbruik industrie (TJ)

65,345

 

75,450

**

Energieverbruik landbouw (TJ)

 

3,422

***

**

Totaal energieverbruik (TJ)

 

 

***

**

Acties uitvoeringsagenda KasZ in uitvoering

 

 

23

37

Projecten zoet water

 

 

115

115 

Bovenstaande gegevens zijn gebaseerd op de Regionale klimaatmonitor en de voortgangsrapportage Zeeuws Deltaplan zoet water 2025

** Klimaatmonitor rapporteert altijd met een jaar vertraging

*** Deze gegevens ontbreken op dit moment in de Klimaatmonitor

Doelindicatoren

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Doelindicatoren

Omschrijving (toelichting)

 

Doel

Indicator

Stand 2023

Stand 2024

Stand 2025

Einddoel 2030

Aantal (semi)publieke laadpunten EV

Aantal laadpalen

3.378 4.543 5.518

10.000

Hernieuwbare energie door wind op land 

Totale productie van hernieuwbare energie in MW

601 610 621

700

Hernieuwbare energie zon wind op land (> 15 kW)

Totale productie van hernieuwbare energie in MW

426

440

419 (zonder water)

1.000

Hernieuwbare energie zon en wind (> 15 kW)

Totale productie van hernieuwbare energie in TJ

6.966

7.022 6.955 (zonder water)

10.800

Reductie emissie broeikasgassen volgens bronbenadering (berekening): 1990 = 16,6 Mton CO2-eq.

%

47,5

   

55

Acties uitvoeringsagenda KaZ in uitvoering

Aantal

 

23

37

42

Vergroenen schoolpleinen

Aantal

49

71

84

180

Actief benutten Zeeuwse labelsystematiek door Zeeuwse overheden

Aantal

 

6

12

15

Opzetten zoetwaternetwerk Zeeland

Aantal

 

 

1

1

Einddoel 2030 sluit aan op Zeeuwse uitwerking Klimaatakkoord.

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - 8 Programma Energie op klimaat! - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Rekening 2025 Restant
Lasten
080101 Uitvoering klimaatadaptatie en voldoende zoet water 4.976 5.243 4.764 479
080103 Energietransitie 3.656 7.568 5.093 2.475
080107 Deltawateren 4.985 424 340 84
089999 Ambtelijke inzet 1.992 1.950 1.950 0
Totaal Lasten 15.608 15.185 12.147 3.038
Baten
080101 Uitvoering klimaatadaptatie en voldoende zoet water 510 1.336 1.486 -150
080103 Energietransitie 2.683 5.645 4.243 1.402
080107 Deltawateren 0 333 302 31
089999 Ambtelijke inzet 0 0 0 0
Totaal Baten 3.193 7.314 6.031 1.283
Totaal gerealiseerde baten en lasten -12.416 -7.871 -6.115 -1.756
Onttrekkingen
980899 Bestemmingsreserves-Pr.8 -599 -2.604 -2.604 0
Toevoegingen
980899 Bestemmingsreserves-Pr.8 11 2.376 3.122 -746
Totaal gerealiseerde reserves 588 228 -518 746