1 Grote projecten

Omschrijving (toelichting)

Met verschillende grote projecten geven we invulling aan de opgaven van de Provincie Zeeland. De grote projecten bedienen meestal meerdere maatschappelijke doelen en zijn meestal complexer dan andere projecten. De grote projecten zijn op zichzelf uniek. Wel hebben ze als overeenkomst dat het gaat om belangrijke projecten voor de provincie. De projecten zijn ook groot in termen van geld. Daarom worden de grote projecten en de daarbij behorende baten en lasten apart zichtbaar gemaakt.

De beheersing van risico's vindt bij de grote projecten plaats volgens het provinciaal risicomanagementbeleid. De financiële risico’s van de projecten vangen we op binnen het budget van een groot project. Als dit niet mogelijk is benoemen we de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Omschrijving (toelichting)

De grote projecten in 2025 waren:

• Natuurpakket Westerschelde
• N673 Zanddijk
• N290 Traverse Kapellebrug
• Deltaweg
• Vervanging schepen Westerschelde Ferry

Het grote project Natuurpakket Westerschelde gaat over het programma tot het realiseren van minimaal 600 ha estuariene natuur volgens het Convenant RijkProvincie (2005) over de uitvoering van de ontwikkelingsschets 2010.

Het doel van het project van project N673 Zanddijk is het realiseren van een veilige en duurzame ontsluiting van de kern Yerseke en haar bedrijventerreinen (Havendijk, Burenpolder, Korringaweg, Olzendepolder) van en naar de A58. Het project N673 Zanddijk wordt uitgevoerd door de Zanddijk BV.

Het doel van N290 Traverse Kapellebrug is het herinrichten van een gebiedsontsluitingsweg in Oost-Zeeuws-Vlaanderen, dit deel heet de Gentsevaart. De Gentsevaart gaat door de bebouwde kom en noemen we daarom ook wel de Traverse Kapellebrug.

De Deltaweg (N256) is één van de belangrijkste verkeersaders van Zeeland. Doel van het project is het verbeteren van de verkeersveiligheid en doorstroming op deze weg.

Het project Vervanging schepen Westerschelde Ferry heeft als doel om voor 1 januari 2029 met een nieuwe zero-emissievloot voor de veerverbinding tussen Vlissingen en Breskens het aanbod beter af te stemmen op de behoeften van reizigers.

Omschrijving (toelichting)

• In het jaar 2025 zijn de volgende mijlpalen bereikt:

  • Natuurpakket Westerschelde:
  • Fase: in de afrondingsfase.
  • het Rijk heeft onder voorbehoud decharge gegeven aan het NPW-programma per 1 januari 2026.
  • N673 Zanddijk:
  • Fase: voortzetting werkzaamheden van de voorbereidingsfase.
  • Projectbesluit ingediend.
  • N290 Traverse Kapellebrug:
  • Fase: realisatie fase.
  • Afronding diverse werkzaamheden (rijbaan, rioleringswerkzaamheden, fiets- en voetpaden).
  • Deltaweg:
  • Fase: ontwerpfase.
  • De voorkeursontwerpen zijn per wegvak uitgewerkt tot het Voorlopig Ontwerp (VO).
  • Vervanging schepen Westerschelde:
  • Fase: ontwerpfase.
  • Initiëren van de aanbestedingsprocedure t.b.v. ontwerp (en bouw) van de vloot.

Omschrijving (toelichting)

In het Kader Grote Projecten hebben we onlangs nieuwe afspraken vastgelegd. Deze nieuwe afspraken versterken de kaderstellende en controlerende rol van Provinciale Staten. Onderstaande punten zijn van groot belang:

• Provinciale Staten bepalen of een project als “groot project” wordt aangemerkt.
• Opdracht wordt in startnotitie vastgelegd.
• We rapporteren vier keer per jaar over de voortgang van het groot project.
• Besluitvorming door Provinciale Staten bij afronding verschillende projectfasen. 

Omschrijving (toelichting)

Het Kader Grote Projecten moet de kaderstellende en controlerende rol van Provinciale Staten voor de grote projecten versterken. Met dit kader kan eenduidig worden vastgesteld of een project kan worden gezien als groot. Verder zorgt het kader voor duidelijke besluitvorming per projectfase. De voortgangsrapportages grote projecten zijn hier een resultaat van en worden vier keer per jaar aan de Staten voorgelegd. In 2023 is een vernieuwd Kader Grote Projecten voorgelegd aan Provinciale Staten. Daarin hebben we  aanbevelingen verwerkt uit een onderzoek dat is gedaan in 2022. In 2025 is de voorbereiding van een nieuwe evaluatie gestart, uit te voeren in 2026.

Naast het kader is er ook een Handboek Projectmanagement. Zowel het Kader als het Handboek zijn leidend bij de sturing op grote projecten. Het Handboek is een leidraad en hulpmiddel voor medewerkers die betrokken zijn bij projecten en programma's. 

Omschrijving (toelichting)

• Besluit 7 oktober 2005 Voorstel PS invulling Schelde Estuarium.
• Besluit 30 januari 2006 Convenant Rijk en Provincie Natuurpakket Westerschelde.
• Brief van 8 november 2016 over de voortgang van het Natuurpakket Westerschelde aan PS.
• Brief van 7 november 2017 Nota herijking Natuurpakket Westerschelde aan PS.
• Dechargebrief van 2 juni 2025 van het Rijk.

Omschrijving (toelichting)

• De afgesproken 600 hectare estuariene natuur zijn bereikt. Het onderbrengen van eigendom en beheer (inclusief monitoring en nazorg) van de gerealiseerde projecten is nog niet (volledig) afgerond.
• Er zijn juridische risico’s die de realisatie van projecten in gevaar kunnen brengen. Denk aan het niet krijgen van verlengingen van vergunningen en/of het niet voldoen aan vergunningsvoorwaarden.
• Er zijn risico's op meningsverschillen tussen betrokkenen, waardoor de realisatie van het programma in gevaar komt.

Omschrijving (toelichting)

Met het programma Natuurpakket Westerschelde (NPW) maken we ten minste 600 hectare estuariene natuur. Dit is getijdennatuur waar eb en vloed zorgt voor een landschap van schorren, kreken, zandplaten en slikken. Provincie Zeeland voert dit programma volgens afspraak met de Rijksoverheid uit. Het doel van het programma is natuurherstel van de Westerschelde. 

Binnen het NPW-programma werken we daarnaast aan de volgende afspraken die ook van meerwaarde voor Zeeland zijn:

• Landbouwflankerend beleid (maatregelen gericht op versterking van de agrarische sector).
• De ontwikkeling van het Grenspark Groot Saeftinghe, met onder meer de realisatie van de panoramatoren met recreatieve voorzieningen in de Hedwigepolder.
• De ontwikkeling van het Landschapspark Zwinstreek.

Bij de ontwikkeling van (getijden)natuur volgen we meerdere jaren de ontwikkeling van de natuur. We meten dit door diverse (monitorings)onderzoeken.

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)

De Zanddijk-Molendijk (N673) is de belangrijkste toegangsweg van en naar Yerseke en de bedrijventerreinen. De weg is onveilig: smal en onvoldoende geschikt voor de huidige verkeersdrukte. De N673 is een gebiedsontsluitingsweg. Dat wil zeggen één rijstrook per rijrichting en er geldt 80km/u. De weg is van groot belang voor de ontsluiting van Yerseke en de (groeiende) bedrijvigheid daar. Provincie Zeeland wil daarom dit oplossen en de verkeersveiligheid en doorstroming verbeteren.

Onveilige, drukke weg
De N673 is niet ingericht volgens de ontwerprichtlijnen Basiskenmerken Wegontwerp van het CROW. De weg en bermen zijn te smal, bochten zijn te krap en op delen is sprake van een te steil talud. In september 2019 is daarom een maximumsnelheid van 60 km/h ingevoerd. Op de N673 Zanddijk-Molendijk hebben sinds 2008 in totaal 72 ongevallen plaatsgevonden.

De N673 is ook een drukke weg. Per dag passeren ruim 9.500 motorvoertuigen de Zanddijk volgens de verkeersstromenkaart 2018. Waaronder ruim 1.400 vrachtwagens (ongeveer 15%). Volgens de verkeersprognose neemt het verkeer tot 2030 toe tot 12.000 motorvoertuigen per dag. Dit komt vooral door de verdere uitbreiding van de bedrijventerreinen. 

Verder is de N673 niet overal meer in goede staat. Op diverse plekken zitten er scheuren in het wegdek en in de fundering. Dit leidt tot hoge onderhoudskosten. 

Gedeputeerde Staten hebben daarom in 2017 de N673 in de top drie geplaatst van Zeeuwse wegen die met voorrang moeten worden opgeknapt. Doel is de veiligheid, bereikbaarheid en onderhoudssituatie van de weg te verbeteren.

Omschrijving (toelichting)

Zanddijk BV gaat in opdracht van de Provincie Zeeland in 2025 verder met het voorbereiden en (laten) uitvoeren van de reconstructie van de N673 met aansluitende wegen en rotondes en bijbehorende werken. De Zanddijk BV* is zelf verantwoordelijk voor de inrichting van hun projectorganisatie. Binnen de provincie is een accountteam ingericht, gericht op de advisering ten aanzien van OpdrachtGever OpdrachtNemer (OGON)-gesprekken, aandeelhoudersvergaderingen en het aanbieden van stukken aan GS en PS. 

Het tijdspad voor de realisatie van de Zanddijk ziet er als volgt uit:

• Voorbereidingsfase: december 2022 – juli 2026 (zonder bezwaar- en of beroepsprocedures).
• Realisatiefase: augustus 2026 – december 2027.

Het is waarschijnlijk dat de afwikkeling van de BV zelf in 2028 gebeurt.

In samenspraak met de betrokken partners binnen het project Zanddijk zijn in 2025 nieuwe afspraken gemaakt over de uitvoering van de werkzaamheden. Afgesproken is dat de deelnemende partijen hun werkzaamheden zullen scheiden. Voor het provinciale deel van het vastgestelde tracé wordt een projectprocedure Omgevingswet ingezet.

* zie paragraaf Verbonden partijen

Omschrijving (toelichting)

De belangrijkste risico’s van de project BV tijdens de voorbereidings- en uitvoeringsfase zijn:

• Bezwaren Omgevingsplan.
  Beheersmaatregelen: Het verwerken van zienswijzen in het geoptimaliseerd ontwerp.Goede communicatie naar stakeholders, beginnend bij gemeente Reimerswaal en Waterschap, daarnaast draagvlak creëren door individuele gesprekken, zoals Fietsersbond, ZLTO en grondeigenaren en omwonenden.
• Onbekendheid werkwijze en systematiek nieuwe Omgevingswet kan leiden tot vertraging.
  Beheersmaatregelen: Omdat de procedures in de nieuwe Omgevingswet en de bijbehorende (digitale) systematiek nog kinderziekten kent is het van belang dat er voldoende expertise wordt ingezet. Hiertoe wordt, waar nodig extern (juridisch) advies ingewonnen en voldoende controle momenten ingebouwd.
• Planning en procedures ProRail in relatie tot afstemming over het ontwerp en gewenste realisatie.
  Beheersmaatregelen:  Door intensief overleg te voeren met ProRail en een speciaal toegewezen projectteam bij ProRail is de verwachting dat er goede afstemming is ten aanzien van de aansluiting van de ontwerpen/werkzaamheden.

Met deze risico's is rekening gehouden in de projectraming. Het risico van de bandbreedte van15% in de raming is een provinciaal risico. We hebben dit meegenomen in het provinciale weerstandsvermogen.

Omschrijving (toelichting)

GS

• GS hebben op 27 september 2017 plan voor uitvoering van een eerste fase volgens tracé 3c vastgesteld.
• In 2018 hebben GS besloten fase 1 vooralsnog niet uit te voeren en eerst een verdiepende studie uit te voeren naar de mogelijkheden van een totaaloplossing.
• De eindrapportage van deze verdiepingsstudie is door GS op 21 mei 2019 vastgesteld.
• In september 2019 hebben GS besloten om nog geen voorkeur alternatief vast te stellen maar eerst in overleg te gaan met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat over cofinanciering door het rijk.
• Op 3 december 2019 hebben GS besloten dat alternatief Bruin het voorgenomen voorkeursalternatief is en te starten met een informele inspraakprocedure.
• Op 9 juni 2020 hebben GS besloten om aan PS een Startnotitie voor het tracé Roze-Zwart aan te bieden.
• Op 14 juni 2022, hebben GS het projectplan vastgesteld en aangeboden aan de Staten.
• Op 8 november 2022 hebben GS het Definitieve Ontwerp, inclusief Kredietaanvraag (totaal € 68 miljoen) aangeboden aan PS.
• Op 24 januari 2023 hebben GS met een brief aan PS de wensen- en bedenkingprocedure gestart.
• Op 23 juni 2023 is de Zanddijk BV opgericht.
• Op 17 juni 2025 hebben GS ingestemd met de nieuwe afspraken met de partners in het project.
• Op 23 september 2025 hebben GS besloten de projectprocedure onder de Omgevingswet te starten met het voornemen tot het nemen van een projectbesluit en het daarvoor starten van de verkenning.
• Op 16 december 2025 hebben GS de reacties die op de Verkenningsfase van de projectprocedure binnen zijn gekomen beantwoord.

PS

• Beschikbaarstelling voorbereidingskrediet van € 1,1 miljoen (PS 10-11-17 € 800.000 en PS 8-6-18 aanvulling met € 300.000).
• PS hebben op 3 juli 2020 een extra Commissie Economie gehouden, om met belanghebbenden in gesprek te gaan.
• Op 6 november 2020 hebben PS de startnotitie Zanddijk vastgesteld.
• Op 5 februari 2021 hebben Provinciale Staten een voorbereidingskrediet van € 8 miljoen beschikbaar gesteld voor de aankoop van grond en panden.
• Op 22 juli 2022 hebben PS besloten over te gaan naar de Ontwerpfase.
• Op 16 december 2022 hebben PS ingestemd met de afronding van de definitie- en ontwerpfase van het project N673 Zanddijk-Molendijk en de start van de voorbereidingsfase middels goedkeuring van het eindefase document definitie- en ontwerpfase N673 Zanddijk-Molendijk inclusief de daarin opgenomen scope, looptijd en beheersaspecten (inclusief financiën) van het project. 
• Op 28 maart 2023 hebben PS hun Wensen en Bedenkingenbrief aan GS vastgesteld.

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)

Door PS genomen besluiten:

• 29 mei 2020: Vaststellen voorjaarsnota 2020 en daarmee project N290 Traverse Kapellebrug benoemen als groot project. Een krediet ter hoogte van € 5,6 miljoen beschikbaar stellen.
• 23 juli 2021: Instemmen met de startnotitie ‘Reconstructie Traverse Kapellebrug N290’ en het gelijktijdig doorlopen van zowel de definitiefase als de ontwerpfase.
• 11 maart 2022 (commissie Economie): GS heeft PS na onderzoek naar de mogelijkheden geïnformeerd dat een fietstunnel niet wordt opgenomen in het definitief ontwerp. 
• 20 mei 2022: Goedkeuren definitief ontwerp N290 Traverse Kapellebrug. Instemmen met de afronding van de definitie- en ontwerpfase van het project. Daarnaast de start van de voorbereidingsfase door goedkeuring van het eindefasedocument “definitie- en ontwerpfase N290 Traverse Kapellebrug”. In dat document staan de scope, looptijd en de beheeraspecten uit het Projectplan N290 Traverse Kapellebrug.
• 11 november 2022: Instemmen met voorstel in Najaarsnota 2022 om € 1,45 miljoen te reserveren in de investeringsagenda voor de verhoging van het projectkrediet.
• 9 februari 2024: Instemmen met:
  • De afronding van de voorbereidingsfase van het project N290 Traverse Kapellebrug.
  • Start van de realisatiefase na goedkeuring van het eindefasedocument "voorbereidingsfase N290 Traverse Kapellebrug".
  • De voortzetting van het project volgens het definitieve ontwerp inclusief de daarin aangebrachte kleine verbeteringen.
  • Het beschikbaar stellen van het benodigde aanvullend projectkrediet van drie miljoen euro voor de realisatie van het project.

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)

Omschrijving (toelichting)