Toelichting op het overzicht van baten en lasten

Analyse Begrotingsverschillen

010102 Natuurpakket Westerschelde (NPW)
In 2025 is € 1,639 miljoen minder besteed dan gepland op diverse deelprojecten in het NPW programma (o.m. Grenspark Groot Saefthinge en landbouwflankerend beleid). Dit is veroorzaakt door o.m. vertraging in de uitvoering, waarmee de werkzaamheden doorlopen in 2026. Het restant saldo per 31-12-2025 van de NPW middelen bedraagt hierdoor € 23,694 miljoen, welke toegevoegd worden aan de Bestemmingsreserve NPW ter afronding van de lopende deelprojecten en monitoringsverplichtingen in de komende jaren. Dit is € 1,639 miljoen meer dan begroot.

Analyse Begrotingsverschillen

020106 Milieu: Woon- en werkklimaat zijn versterkt
Onderbesteding ad € 634.000 met name veroorzaakt door een lagere bijdrage aan de RUD dan geraamd, er is minder productie geleverd dan vooraf  ingeschat.

020107 Ruimtelijke kwaliteit: toekomstbestendig wonen in Zeeland
Cofinanciering Woningbouwimpuls: voor de cofinanciering van succesvolle WBI en VHF aanvragen is in de Najaarsnota 2022 een reservering opgenomen. Drie gemeenten hebben met succes een aanvraag gedaan bij de Rijksregelingen WBI en VHF. GS heeft middels een brief per project een cofinanciering van € 200.000 toegezegd aan deze gemeenten. Hiervoor is € 600.000 gereserveerd in de begroting en ligt dan ook een verplichting onder.  De uitvoering van de toekenning zal begin 2026 worden gerealiseerd. We stellen voor om dit bedrag te betrekken bij de herbestemming van het rekeningresultaat en opnieuw beschikbaar te stellen in 2026.

Woonfonds gebiedsgerichte aanpak: voor de subsidieregeling gebiedsgerichte aanpak wonen hebben we enkele meerjarige subsidies verleend van boven de € 500.000.  Wij hebben de realisatie tot en met 31 december 2025 opgevraagd van alle projecten. Naar aanleiding van deze informatie hebben we de lastenneming van twee projecten moeten corrigeren. Er is per saldo minder uitgegeven dan oorspronkelijk begroot voor het jaar 2025. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag te betrekken bij de herbestemming van het rekeningresultaat en opnieuw beschikbaar te stellen in 2026.

020108 Toerisme en recreatie: bestemming in balans
Algemeen bestemming Zeeland: Enkele projecten hebben wat vertraging opgelopen. Deze worden in 2026 in gang gezet en afgerond.

Breskens recreatieve hotspot: In het eerste kwartaal van 2025 hebben wij een meerjarige subsidie verleend van € 800.000 voor de inrichting van het visserijmuseum Breskens. Wij hebben de realisatie tot en met 31 december 2025 opgevraagd. Naar aanleiding van deze informatie hebben we de lastenneming moeten corrigeren. Er is minder uitgegeven dan oorspronkelijk begroot voor het jaar 2025. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag van € 295.000 te betrekken bij de herbestemming van het rekeningresultaat en opnieuw beschikbaar te stellen in 2026.

020109 Ruimtelijke kwaliteit: Omgevingsvisie en verordening, advies
Voor het halen van de deadline Kaderrichtlijn Water 2027 (KRW) zijn projecten voorbereid die nog niet volledig zijn uitgevoerd en nog doorlopen toe en met 2027. Voorgesteld wordt om € 300.000 over te hevelen via bestemming rekeningsaldo.

Bestemmingsplan toetsing: het budget wordt ingezet voor lopende opdrachten van externe bureaus.  Dit heeft vertraging opgelopen afgelopen jaar, maar wordt in 2026 afgerond. Deze opdrachten zijn gericht op de actualisatie van beleid en het juridisch kader met betrekking tot de logies accommodaties verblijfsrecreatie. Aangezien dit een structureel budget betreft komt het, conform de financiële verordening, niet voor herbestemming in aanmerking. We monitoren de uitgaven gedurende het jaar 2026.

Analyse Begrotingsverschillen

030103 Natuurherstel
Binnen deze doelstelling zijn, vooruitlopend op Rijksfinanciering, middelen beschikbaar gesteld. Door het beschikbaar komen van Rijksmiddelen, vooral via Spuks, zijn deze middelen niet nodig geweest. Voorgesteld wordt om € 2,5 miljoen via bestemming van het rekeningresultaat opnieuw te ramen, ook in afwachting van aanvullende Rijksmiddelen voor de uitvoering van stikstof aanpak en natuurherstel.
De voorbereidingen van het Stikstof Plan en het opstellen van het Programma Landelijkgebied heeft veel tijd en capaciteit gevraagd. Door de versterking van de interne uitvoeringskracht, onder andere door meer gebiedsgericht te werken, is er toch een versnelling doorgevoerd in de natuurherstel projecten.

030105 Natuurbeleving: verbreding en verbinding
Op basis van de agenda Natuurinclusief van het Rijk is met andere partijen gewerkt aan de visie voor te nemen maatregelen. Door interne capaciteitsproblemen is er vertraging in de uitvoering. Daarom wordt voorgesteld het restant van deze incidentele middelen, € 280.000 via bestemming rekeningsaldo opnieuw te ramen.

030106 Een volhoudbare landbouw
Via de decembercirculaire is een decentralisatie uitkering ontvangen voor op zetten Zeeuws bodemkenniscentrum. Voorgesteld wordt om deze middelen via bestemming rekeningsaldo opnieuw te ramen.

030107 Natuurbeheer
Bij de laatste provinciefondscirculaires zijn decentralisatie uitkeringen ontvangen waar wel al rekening mee was gehouden. De bestedingen van deze uitkeringen konden niet meer in 2025 verantwoord worden onder andere vanwege onduidelijkheid over bestedingsrichting. Daarnaast betreft het middelen die in overleg met andere overheden besteed moeten worden. Deze afstemming vraagt meer tijd. Voorgesteld wordt om deze middelen, ca € 283.000, via bestemming rekeningsaldo opnieuw te ramen. 

030108 Natuurontwikkeling
Het positieve saldo wordt met name verklaard door het resultaat op de grondbanktransacties. De boekwinst op de natuurgronden (€  693.000)  blijft beschikbaar voor het realiseren van de natuurontwikkelingsopgave en is toegevoegd aan de reserve natuur. Zie ook doelstelling 980399

030109 Natuurbescherming
In 2025 was meer externe juridische inhuur nodig dan begroot bij diverse zaken rondom stikstof en tevens iets minder leges ontvangen dan begroot (per saldo € 95.000). 

Analyse Begrotingsverschillen

040109 Vestigingsklimaat, imago en talent
Op de onderdelen arbeidsmarkt, onderwijs en marketing is een onderbesteding. Dit komt onder andere door planvorming met externen die langer in beslag nam dan gepland.  Daarnaast bleef de realisatie op projecten onder de vlag van Regio Deal North Sea Port District (Kenniswerf Vlissingen en  ITV Terneuzen) iets achter op schema. De hiervoor beschikbaar gestelde middelen (zowel provinciale cofinanciering als Rijksmiddelen (SPUK) dienen conform afspraken beschikbaar te blijven. Het voorstel is deze her te bestemmen voor jaren 2026 en 2027.

040110 Innovatie, valorisatie en ontwikkelkracht
In 2025 zijn diverse subsidieregelingen opengesteld geweest (OPZuid, MIT-Zuid, Aanjaaggelden Zeeland in Stroomversnelling en NSP LEADER), waarvan de subsidielasten voor 2025 uiteindelijk lager uitvielen dan aanvankelijk ingeschat. Daarnaast bleef de realisatie op projecten onder de vlag van Regio Deal North Sea Port District (Kenniswerf Vlissingen en  ITV Terneuzen) iets achter op schema. De hiervoor beschikbaar gestelde middelen (zowel provinciale cofinanciering als Rijksmiddelen (SPUK) dienen conform afspraken beschikbaar te blijven. Het voorstel is deze her te bestemmen voor jaren 2026 en 2027.

040111 Transitie naar een duurzame en klimaatneutrale economie
De Provincie heeft een specifieke uitkering en aanvullend een decentralisatie-uitkering ontvangen van het Rijk voor wat betreft de werkzaamheden op het gebied van inpassing Kernenergie. In voorbereiding op het besluit over de definitieve locatiekeuze is nauw samengewerkt. De capaciteitsinzet in 2025 is uiteindelijk iets lager uitgevallen dan aan de voorkant ingeschat, waardoor er sprake is van een onderbesteding op de overkoepelende doelstelling. Omdat de werkzaamheden in 2026 onverminderd door blijven gaan, stellen we voor de resterende middelen her te bestemmen voor 2026.

040112 Europa, Rijk en Regio
Aan de uitvoering van diverse Europese subsidieprogramma's (POP3, NSP, OP Zuid, JTF, Interreg) zijn kosten verbonden. Hiervoor was geld beschikbaar in 2025. Met name de Uitvoeringskosten voor de programma's (uitfasering) POP3 en NSP- ondergebracht bij Uitvoeringsorganisatie RVO - zijn grillig en fluctueren nogal over de jaren heen. De niet bestede middelen in 2025 zijn in later jaren nodig om deze kosten aldaar alsnog te kunnen dekken. Voorstel is een groot deel van deze middelen her te bestemmen.

Analyse Begrotingsverschillen

050101 Doelmatig en doeltreffend beheer (water)wegen
De overschrijding van het budget hangt samen met de groeiende vervangings- en renovatieopgave en de actuele technische staat van een aantal assets. Veiligheid en beschikbaarheid van de infrastructuur staan daarbij voorop. Binnen de groot onderhoudsbudgetten zijn een aantal herstel- en spoedmaatregelen uitgevoerd op onder meer de N62, N254 en de Zanddijk. Deze maatregelen waren noodzakelijk naar aanleiding van geconstateerde risico’s.

Daarnaast nemen de reguliere onderhoudskosten toe. Recente inspecties geven vaker aanleiding tot nader technisch onderzoek, waarbij met name de stijgende kosten bij de inspecties van duikers zichtbaar zijn. Dit leidt tot hogere onderzoekskosten en in sommige gevallen tot aanvullende werkzaamheden die nog niet in de Meerjarige Onderhoudsplanning (MJOP) waren opgenomen. De uitkomsten van de inspecties en onderzoeken worden verwerkt in de actualisatie van het MJOP, zodat de meerjarige programmering en financiële doorkijk hierop aansluiten.

Tot slot is bij de brug- en sluisbediening extra inzet gepleegd om de continuïteit te waarborgen.

050112 Investeren in bereikbaarheid voor personen en goederen
Binnenvaart: in de Voorjaarsnota 2024 is een bedrag aangevraagd en verdeeld over de jaren 2024-2027. De voorbereidingen voor de acties uit het actieprogramma binnenvaart kosten meer tijd dan voorzien. In 2025 is een bedrag van € 180.000 niet besteed. We stellen voor om dit bedrag te betrekken bij de herbestemming van het rekeningresultaat en opnieuw beschikbaar te stellen in 2027 aangezien we - conform ons bestedingsplan - verwachten dat dit bedrag daar benodigd is.

Bereikbaarheidsplan WST: in de Najaarsnota 2025 is een bedrag van € 500.000 beschikbaar gesteld voor het bereikbaarheidsplan Westerscheldetunnel. Daarnaast hebben we € 100.000 uit bestaande budgetten ingezet. We hebben destijds de volgende inschatting gemaakt: € 300.000 aan uitgaven in 2025 en € 300.000 in 2026. Uiteindelijk blijken de inhuurkosten voor 2025 lager dan voorzien. We houden een bedrag over van € 129.000. We stellen voor om dit bedrag te betrekken bij de herbestemming van het rekeningresultaat en opnieuw beschikbaar te stellen in 2026.

050113 Uitvoering regionale mobiliteitsstrategie
RMS Hubontwikkeling: binnen de subsidieregeling Mobiliteitshubs hebben de meeste van de ontvangen aanvragen subsidie ontvangen. Enkele aanvragen vroegen nog om nadere afstemming met de desbetreffende gemeenten. Dit is inmiddels gedaan. We konden de subsidiebeschikkingen in 2025 niet meer versturen, waardoor de lasten zullen vallen in 2026. Het gaat om een bedrag van € 271.623. We stellen voor om dit bedrag te betrekken bij de herbestemming van het rekeningresultaat en opnieuw beschikbaar te stellen in 2026.

De Flex: er is sprake van onderuitputting van het budget met betrekking tot de Flex. We hebben bewust enige marge ingebouwd in het budget, om bij de start van de Flex financiële knelpunten te voorkomen. Daarnaast is de Flex pas uitgerold nadat de voorbereidingen voldoende getroffen waren, waardoor een deel van het beschikbare budget niet is benut. De budgetten voor 2026 en verder zijn reeds geraamd en conform de afspraken bij toetreding tot de GR gefixeerd. Wij stellen voor om de niet-bestede middelen over 2025 vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve.

Analyse Begrotingsverschillen

060105 Basis voor Cultuur en Erfgoed
In 2025 zijn subsidies beschikt in het kader van de subsidieregeling restauratie Rijksmonumenten. Voor het opengestelde subsidieplafond van € 3,2 miljoen was in 2025 budget beschikbaar. Van twee projecten zijn de startdata in een later stadium nog gewijzigd naar (boek)jaar 2026, waardoor de lasten pas in dat boekjaar vallen. Dit heeft geleid tot een onderbesteding in 2025 en het voorstel is die middelen her te bestemmen voor 2026.  De rest van de onderbesteding is veroorzaakt doordat acties van deze doelstelling behaald zijn tegen lagere kosten. Deze vallen vrij ten gunste van de algemene middelen.

060106 Participatie en Publieksverbreding
De besteding van de kwaliteitsimpuls Erfgoed is iets lager uitgevallen door het uitstellen van een regeling voor de uitvoering kerkenvisies gemeenten, dit op verzoek van de gemeenten. Hiermee is ook het hiervoor bestemde budget niet besteed. Overige acties van deze doelstelling zijn behaald zijn tegen lagere kosten.

060109 Innovatie en Transitie
De bestedingen 2025 voor projecten in het kader van Regio Deal NSPD, deelopgave Cultuur, zijn iets anders uitgevallen dan aanvankelijk geraamd. Dit is de grootste oorzaak van de onderbesteding op deze doelstelling. Om recht te doen aan de afspraken in (de stuurgroep) RD NSPD, is het voorstel de niet bestede provinciale middelen - tevens cofinanciering op de Regio Deal - uit 2025 her te bestemmen voor de komende jaren.

060110 Leefbaarheid – Meedoen en Gezond in Zeeland
De besteding in het kader van de implementatiefase Kenniscentrum Slavernijverleden Zeeland (KCZ) zijn later gestart dan gepland in 2025. Dit heeft o.a. te maken met een vertraging in het aanstellen van de beide trekkers. Hierin zit ook budget van de deelnemende gemeenten Veere, Middelburg en Vlissingen. Er wordt voorgesteld om het niet bestede budget, bijeengebracht door gemeenten Veere, Middelburg, Vlissingen en Provincie - her te bestemmen en in te zetten voor het vervolg KCZ in 2026. Ook zal in 2026 een voorstel worden gedaan voor het vervolg van het kenniscentrum in 2027 en verder. De besteding in het kader van de leefbaarheidsagenda is op gang gekomen. Er lopen nog een aantal aanvragen die over de jaarschijf heen zijn getild. Per medio februari kunnen via een leefbaarheidsregeling subsidieaanvragen worden gedaan. Er wordt voorgesteld om het budget te herbestemmen en aldaar toe te voegen aan het subsidieplafond voor de leefbaarheidsregeling. 

Analyse Begrotingsverschillen

070101 Interbestuurlijk toezicht
Het kabinet heeft in het kader van de Wet toekomst pensioenen in een kamerbrief voorgesteld de pensioenen van gedeputeerden per 1 januari 2028 over te dragen aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). Een wetsvoorstel daartoe is in voorbereiding. De commissie BBV heeft in december 2025 een ‘stellige uitspraak’ gepubliceerd over de Wet toekomst pensioenen. Dit betekent dat we in de jaarstukken 2025 de voorziening waardeoverdracht pensioen politieke ambtsdragers eenmalig met € 3,1 miljoen moeten verhogen wat leidt tot een overbesteding op deze doelstelling. Vanaf 2026 betekent dit een structurele verlaging van € 0,2 miljoen per jaar van deze post.

 070104 Signalerend bestuur
Onderbesteding m.n. veroorzaakt doordat er veel meer compensabele btw is doorgeschoven vanuit IPOBIJ12 dan vooraf ingeschat (ca. € 700.000).

Analyse Begrotingsverschillen

080101 Uitvoering klimaatadaptatie en voldoende zoet water
In 2025 en begin 2026 zijn nog diverse grote uitvoeringsprojecten in onderzoek waarvan de uitvoering in 2026 start. Daarom is het nodig dat de uitvoeringsgelden opnieuw beschikbaar komen. Daarom wordt voorgesteld om via bestemming rekeningsaldo € 500.000 over te hevelen naar 2026.

De procesgelden klimaatadaptie zijn niet volledig nodig gebleken en kunnen vrijvallen.

080103 Energietransitie
Zie ook doelstelling 989099.  Vanuit de SPUK Netten op Zee is € 500.000 beschikbaar gekomen in verband met de oprichting Transitiefonds en de bij behorende storting in de dekkingsreserve. Dit kon niet meer verwerkt worden in de begroting.  Dit geeft op deze doelstelling een overschot en bij 989099 een tekort.
Door inzet van de 2e SPUK Laadpalen was nog geen beroep nodig op de eigen middelen van de Provincie Zuid-Holland en Zeeland. Omdat dit middelen betreft die in overleg met Zuid-Holland (regio Zuid-West Nederland)  besteed moeten worden, wordt voorgesteld € 441.000 via bestemming rekeningsaldo over te hevelen.

Analyse Begrotingsverschillen
900102 Provinciefonds
In de decembercirculaire is een aantal decentralisatie uitkeringen ontvangen welke niet meer konden worden verwerkt in de begroting 2025. Via de bestemming rekeningsaldo zullen we deze overhevelen naar 2026. 

900104 Saldo van de financieringsfunctie 
In de raming van de rentebaten is uitgegaan van uitgaven op basis van de begroting 2025.  In werkelijkheid bleven de uitgaven achter ten opzichte van de begroting én in de raming was rekening gehouden met een extra verlaging van de rente door de ECB. Die verlaging is achterwege gebleven zodat per saldo meer rentebaten zijn ontvangen dan geraamd.

900106 Onvoorzien inclusief stelposten
Dit verschil wordt met name veroorzaakt door lager vastgestelde subsidies  over voorgaande jaren.  Het gaat bijvoorbeeld om vaststelling van de verleende bijdrage voor het vangnet m.b.t. Openbaar Vervoer aan Connexxion. Het  aan de provincie terug te betalen bedrag is vastgesteld op  € 0,8 miljoen. POP 3 afwikkelverschillen € 0,6 miljoen, afrekening subsidie hergebruik kerkplein Brouwershaven € 0,2 miljoen, afrekening subsidie mediterrane fruitsoorten € 0,2 miljoen, intrekking subsidie Interreg Aquatuur 2023 € 0,1 miljoen en Vaststelling subsidie voor project natuurbeleving en toegankelijkheid De Banjaard in relatie tot het sluftergebied € 0,1 miljoen.  Daar tegenover staat de afboeking op de deelneming NV Westerscheldetunnel ad € 6,6 miljoen op basis van de laatste berekening van de actuele waarde. Deze afwaardering wordt voor eenzelfde bedrag onttrokken aan de Bestemmingsreserve WST (zie ook doelstelling 989099).

Analyse Begrotingsverschillen

960101 Personeel
De onderbesteding wordt onder andere veroorzaakt door het nog niet volledige besteden van het budget Thuiswerkplek en het Persoonlijk Budget voor Duurzame Inzetbaarheid. Deze middelen dienen beschikbaar te blijven en voorgesteld wordt om restant van deze budgetten (€ 225.000) over te hevelen. 
Het budget voor de ingang gezette reorganisatie en organisatieontwikkeling is niet volledig nodig geweest in 2025. De verwachting is dat in 2026 deze middelen wel nodig zijn en voorgesteld wordt om € 200.000 opnieuw te ramen.

960103 ICT
Hoewel zich binnen de doelstelling ICT op onderdelen ook tekorten op activiteitsniveau hebben voorgedaan, is per saldo sprake van een budgetoverschot van € 773.000. Deze onderbesteding wordt veroorzaakt door verschillende omstandigheden. Het budget voor de Gemeenschappelijke Beheerorganisatie (GBO) is niet volledig benut, aangezien IPO BIJ12 de betreffende lasten wel heeft begroot, maar uiteindelijk niet volledig heeft doorbelast (€ 236.000). Daarnaast zijn binnen ICT Automatisering Concern een aantal geplande activiteiten niet uitgevoerd als gevolg van andere prioriteiten, met name de implementatiewerkzaamheden ten behoeve van de I&A diensten aan de RUD per 1 januari 2026. Hierdoor zijn de beschikbare budgetten voor onder meer AI, de vervanging van de kantoortelefonie en de verbindingen van steunpunten niet volledig benut (€ 309.000). Binnen functioneel beheer is een onderbesteding ontstaan door tijdelijke meevallers in de softwarekosten, wisselmomenten van aflopende contracten en door uit gefaseerde software waarop heroverwegingen nog plaatsvinden (€ 340.000). Tot slot is van de, voor de RUD beschikbare middelen € 75.000, niet tot besteding gekomen in dit begrotingsjaar.

960104 Overige overhead
De voorziene inhaalslag bij de aanbestedingen is in 2025 niet volledig gerealiseerd. Voorgesteld wordt om € 60.000 opnieuw te ramen.

Analyse Begrotingsverschillen

980199 Bestemmingsreserves - programma 1
Zie ook 010102 NPW. Per saldo is er meer restant budget eind 2025 dan begroot, wat aanvullend wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve NPW.

980399 Bestemmingsreserves - programma 3
Zie ook 030108. Het niet geraamde resultaat op de natuurgrond transacties via de grondbank is toegevoegd aan de reserve Natuur.

980499 Bestemmingsreserve programma 4
Als gevolg van het in 2025 gerealiseerde negatieve resultaat van de verbonden partij IFZ BV dient de waardering van IFZ BV op de Provinciale balans afgewaardeerd te worden met een bedrag van € 413.674.,-. Deze afboeking in de waardering komt ten laste van de gevormde bestemmingsreserve IFZ BV en heeft hierdoor geen invloed op het resultaat van de Provincie in 2025.

980599 Bestemmingsreserve programma 5
De afrekening van de onderhoudskosten voor de Sluiskiltunnel was € 1,47 miljoen voordeliger dan geraamd. Daarom is er ook voor eenzelfde bedrag minder onttrokken aan de BR Westerscheldetunnel/Sluiskiltunnel.

989099 Bestemmingsreserves-algemene dekkingsmiddelen
Zie ook doelstelling 080103.  De hogere toevoeging aan de dekkingsreserve Impuls van uit de SPUK Netten op Zee van € 500.000 in verband met de oprichting Transitiefonds kon niet meer verwerkt worden in de begroting.  Dit geeft op deze doelstelling een tekort en bij 080103 een overschot.

989099 Bestemmingsreserves-algemene dekkingsmiddelen
Het verschil heeft betrekking op de verplichte activering van directe uren bij de investeringskredieten en de afwaardering van de NV WST.

989699 Bestemmingsreserves-overhead
Het verschil betreft de daadwerkelijke realisatie van de bestemmingsreserve groot onderhoud bedrijfspanden. Er is een saldo getrokken op vier verschillende activiteiten. Deze activiteiten vallen binnen verschillende doelstellingen. Bij deze specifieke doelstellingen is geen nadere toelichting gegeven aangezien dit om marginale bedragen gaat op het totale restantbudget van de betreffende doelstelling.