7 Programma Bestuur

Inleiding en ontwikkelingen 

Omschrijving (toelichting) 

De begroting 2027 van de Provincie Zeeland maakt ons doel zichtbaar: het realiseren van een sterk en toekomstgericht bestuur. Een bestuur dat richting geeft aan de toekomst van Zeeland (2050) en inspeelt op de uitdagingen en kansen van deze tijd. Het programma Bestuur kent vier pijlers:

1. Een sterk provinciaal bestuur
2. Een weerbaar bestuur
3. Een samenwerkend bestuur
4. Een signalerend bestuur

De rode draad is de kwaliteit van het openbaar bestuur: hoe de overheid functioneert en hoe betrouwbaar zij is voor de burger. Voor inwoners betekent dit dat de Provincie open communiceert, goed functioneert en luistert naar wensen en verwachtingen. Waar mogelijk nemen we deze wensen mee in beleid en besluiten; als dat niet kan, leggen we uit waarom niet.

1.Sterk provinciaal bestuur

Als toezichthouder controleren we de financiën van gemeenten, waterschappen en samenwerkingsverbanden. Ook houden we toezicht op de uitvoering van medebewindstaken door gemeenten. Indien nodig bieden we ondersteuning in samenwerking met betrokken partijen en zoeken we samen naar verbeteringen. Waar nodig handhaven we regels om naleving te borgen. Daarnaast vinden we het belangrijk om informatie open en duidelijk te delen, zodat inwoners begrijpen waarom bepaalde keuzes worden gemaakt.

2. Weerbaar bestuur

Weerbaar bestuur betekent dat we zorgen voor eerlijkheid, veiligheid en veerkracht. We bewaken dat onze diensten en producten niet worden misbruikt. Bij vergunningverlening passen we, indien voorgeschreven of noodzakelijk, de Wet Bibob toe. Deze wet ondersteunt ons in integere besluitvorming en creëert een gelijk speelveld voor ondernemers. Zo zetten we ons actief in tegen ondermijning.

3. Samenwerkend bestuur

Samenwerkend bestuur houdt in dat de Provincie Zeeland actief samenwerkt met verschillende partners om gezamenlijk meer te bereiken. Dit doen we in de regio, met Vlaanderen en met andere provincies via het Interprovinciaal Overleg (IPO). Ook nemen we deel aan het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO). Samen met gemeenten en het waterschap werken we aan belangrijke opgaven, zoals Zeeland 2050 en de Zeeuwse Norm Weerbare Overheid. We versterken onze positie, onderhouden relaties en zorgen voor positieve, duurzame veranderingen aan beide zijden van de grens. Dat doen we door kennis en middelen te delen en gezamenlijk op te treden.

4. Signalerend bestuur

Als signalerend bestuur volgen we veranderingen en trends die Zeeland kunnen raken. Dit kan gaan om nieuwe regelgeving, beleid, economische ontwikkelingen, technologische innovaties of maatschappelijke trends. Door deze vroegtijdig te signaleren kunnen we proactief inspelen op wat er gebeurt. Met onze lobby brengen we Zeeuwse belangen onder de aandacht bij landelijke en Europese beleidsmakers. Zo versterken we de positie van Zeeland en benutten we toekomstige kansen.

2027 staat daarnaast in het teken van de verkiezingen voor Provinciale Staten. Deze verkiezingen markeren de start van een nieuwe bestuursperiode en vormen een belangrijk moment voor de democratische legitimiteit van het provinciaal bestuur. De Provincie zet zich in voor een zorgvuldig, transparant en goed georganiseerd verkiezingsproces en ondersteunt een ordentelijke overdracht naar een nieuw provinciebestuur. Daarmee leggen we een solide basis voor de bestuurlijke continuïteit en de uitvoering van de maatschappelijke opgaven in Zeeland.

• Samen met onze partners vertalen we het toekomstperspectief Zeeland 2050 naar een investerings- en realisatiestrategie waarin concrete keuzes en acties voor slimme groei centraal staan en economische ontwikkeling, talent, leefbaarheid en de Zeeuwse kwaliteiten van rust, ruimte en natuur elkaar versterken.
• In nauwe samenwerking met de statengriffie bereiden we de Provinciale Statenverkiezingen 2027 voor en werken we toe naar een nieuwe bestuursperiode. Hierbij zetten we in op een goede overdracht en overgang van het huidige- naar een nieuwe Statenperiode en een zorgvuldige vorming en start van een nieuw college van Gedeputeerde Staten.
• We bouwen samen met Zeeuwse partners verder aan de uitvoering van het Zeeuwse plan voor maatschappelijke weerbaarheid. Daarbij richten we ons op het versterken van de voorbereiding op maatschappelijke ontwrichting en op de zelf- en samenredzaamheid van inwoners en gemeenschappen.
• We geven samen met gemeenten en het waterschap uitvoering aan de geactualiseerde Zeeuwse Norm Weerbare Overheid. In 2027 zetten we in op toepassing van de norm in de praktijk, kennisdeling en gezamenlijke opvolging van signalen en risico’s op het gebied van onder andere integriteit, ondermijning en weerbaar bestuur.
• We geven uitvoering aan het vernieuwde OZO-convenant en versterken daarmee de samenwerking met de Zeeuwse overheden. Hierin zetten we in op meer focus en sturing op de belangrijkste Zeeuwse opgaven waaronder Zeeland2050. Het gezamenlijk bepalen van prioriteiten en een krachtige gezamenlijke belangenbehartiging richting het Rijk zijn hierin van belang.

• Gemeenschappelijk financieel toezichtkader GTK 2020 versie 12 april 2022 | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl) 
• Rijkstaken Openbare Veiligheid - Organisatieplan Commissaris van de Koning in Zeeland (2019)
• Strategische Visie Euregio Scheldemond (2021)
  
• Ambtsinstructie Commissaris van Koning
• Advies bestuurlijke werkgroep Donner-Berx inzake oplossen van (juridische) grensknelpunten
• Gedragscode Politieke Ambtsdragers 2024
• Expliciete politiek - Politiek en netwerksturing in de provincie Zeeland (2019)
• Zeeuwse norm weerbare overheid (2025)
• Beleidsregel Bibob Provincie Zeeland 2024 inzake omgevingsvergunningen, subsidies, vastgoedtransacties en overheidsopdrachten
• Beleidskader IBT 2023-2027

1.    Taken commissaris van de Koning (CvdK) als rijksorgaan en als boegbeeld van de Provincie Zeeland: 

• Voorzitter van Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten. 
• De CvdK stimuleert samenwerking tussen instellingen en organisaties in de provincie. De commissaris gaat regelmatig op werkbezoek bij de gemeenten in de Provincie.  Daarnaast draagt hij bij aan het behartigen van de Zeeuwse belangen buiten de provincie.  
• Bestuurlijk toezicht op de Veiligheidsregio Zeeland. 
• Coördinatie grensgovernance: het zorgen voor goede afstemming en besluitvorming tussen de verschillende bestuurslagen op de grens van Vlaanderen-Nederland.
• Regietafel vluchtelingen.
• Integrale en fysieke veiligheid.
• Bestuurlijke verantwoordelijkheid om als rijksorgaan, in de vorm van een wettelijke zorgplicht, de bestuurlijke integriteit van de provincie te bevorderen. De CvdK heeft bij verstoorde bestuurlijke verhoudingen een adviserende en bemiddelende rol. 

2.    Ondersteuning, van Provinciale Staten, (Staten)commissies en Gedeputeerde Staten. 

3.    Taken Gedeputeerde Staten: 

• Interbestuurlijk toezicht (financieel en generiek) gemeenten, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.
• Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Wet Bibob).
• Bevorderen bestuurlijke integriteit; Samenwerking RIEC Zeeland West-Brabant.
• Bevorderen en bewaken kwaliteit lokaal bestuur. 

Wij werken als een democratisch, open en inclusief provinciebestuur. Wij vinden iedere inwoner even belangrijk en waarderen inbreng van buitenaf. Verder bewaken wij de kwaliteit van het openbaar bestuur. Dit is in het belang van het welzijn van de Zeeuwse inwoners en de economische prestaties in onze provincie. Dit doen wij met bewustzijn van de bijzondere ligging van onze regio, weerbaar tegen ondermijnende invloeden aan beide kanten van de grens. 

*Naast het toezicht op gemeenten houden wij ook toezicht op gemeenschappelijke regelingen. Sinds het begrotingsjaar 2026 staat de Gemeenschappelijke Regeling Muziekschool Zeeland onder preventief financieel toezicht. Dit betekent dat de begroting, begrotingswijzigingen en kostenverhogende besluiten voorafgaand aan de uitvoering de goedkeuring van Gedeputeerde Staten behoeven.

* In 2024, 2025 en 2026 niet bekend wegens een andere systematiek.